Basedow là bệnh tự miễn mạn tính, thường xảy ra ở nữ giới trong độ tuổi từ 20 – 50. Các thuốc điều trị basedow hiện nay chủ yếu giúp cải thiện triệu chứng của bệnh và duy trì nồng độ hormone tuyến giáp ở mức bình thường. Bài viết sau đây sẽ cung cấp một số thông tin cần thiết về thuốc chữa basedow và những lưu ý khi sử dụng.

Bệnh basedow là gì?

Basedow là loại bệnh do rối loạn khả năng miễn dịch làm tuyến giáp – tuyến nội tiết ở cổ hoạt động quá năng suất, khiến hormone được tiết ra nhiều, gây nên tình trạng cường giáp. Hiện nay, vẫn chưa tìm được nguyên nhân gây bệnh basedow. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã chỉ ra một số yếu tố có liên quan như:

- Di truyền: Theo thống kê, khoảng 15% người mắc có họ hàng với nhau cùng bị bệnh và 50% họ hàng các bệnh nhân mang kháng thể kháng tuyến giáp.

- Giới tính: Nữ giới có tỷ lệ mắc basedow cao gấp 5 - 10 lần so với nam giới.

- Độ tuổi: Đa số những người mắc bệnh chủ yếu nằm trong độ tuổi từ 20 - 50.

Ngoài ra, một số yếu tố được cho là nguyên nhân khởi động đáp ứng miễn dịch của bệnh basedow là: Phụ nữ mang thai, đặc biệt là thời kỳ sau khi sinh; Nhiễm vi khuẩn hoặc virus; Căng thẳng, stress kéo dài,…

Người bị basedow thường có những biểu hiện giống hội chứng cường giáp như: Sút cân không rõ lý do; Lồi mắt; Tay chân run rẩy, sức khỏe yếu, không thể mang vác nặng; Tuyến mồ hôi bị rối loạn, mồ hôi chảy nhiều, ra mồ hôi trộm; Khả năng chịu nóng kém; Xuất hiện bướu lớn, lan tỏa khắp vùng tuyến giáp, khối bướu mềm và đàn hồi, có thể chèn ép, gây rối loạn mạch vùng cổ; Tim  đập nhanh; Tinh thần bất ổn, hay cáu gắt, có thể dẫn đến trầm cảm,…

Bệnh basedow rất nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ tim mạch. Nếu không được phát hiện sớm và điều trị đúng cách có thể dẫn tới biến chứng bão giáp khiến bệnh nhân tử vong trong tình trạng suy tim.

Các thuốc điều trị basedow và lưu ý khi sử dụng

Trên thế giới hiện nay áp dụng 3 biện pháp điều trị bệnh basedow là: Điều trị nội khoa, xạ trị và phẫu thuật cắt gần toàn bộ tuyến giáp. Ở Việt Nam, người ta ưu tiên lựa chọn điều trị nội khoa. Lý do khiến các chuyên gia nội tiết khuyến cáo sử dụng phương pháp này là do: Tỷ lệ kiểm soát bệnh cao, ít gây suy giáp trường diễn, ít ảnh hưởng đến sự phát triển về thể chất, trí tuệ so với điều trị xạ hoặc phẫu thuật. Một số thuốc điều trị basedow bao gồm:

Thuốc kháng giáp tổng hợp

Các thuốc kháng giáp tổng hợp được áp dụng ở nước ta hiện nay là methylthiouracil, propylthiouracil, neomercazole,… có tác dụng làm giảm nồng độ hormone tuyến giáp. Hơn nữa, chúng còn thay đổi miễn dịch trung gian tế bào ở bệnh nhân basedow, làm gia tăng số lượng tế bào lympho T ức chế, giảm hoạt động của những tế bào lympho T hỗ trợ và giảm sự thâm nhập tế bào lympho tại nhu mô tuyến giáp.

Hiện nay, liệu pháp điều trị bằng thuốc kháng giáp tổng hợp được lựa chọn chính ở Nhật và các nước châu Âu. Trong điều trị, muốn đạt được hiệu quả ức chế miễn dịch, tức là điều trị chính vào căn nguyên của bệnh thường phải bắt đầu bằng liều cao. Khi nồng độ hormone giáp trạng đã trở về bình thường thì giảm dần cho đến liều duy trì và tiếp tục điều trị trong vòng 1 - 2 năm.

Tuy nhiên, những rối loạn tự miễn của tuyến giáp là quá trình phức tạp và kéo dài, đòi hỏi phải có phương pháp điều trị tích cực. Việc sử dụng thuốc kháng giáp tổng hợp đơn thuần thì tỷ lệ tái phát cao, khoảng 70 - 75% và càng tăng nếu thời gian điều trị càng ngắn.

Dùng thuốc kháng giáp quá liều (tự ý tăng liều hay do bệnh đã giảm mà vẫn dùng liều cao) có thể dẫn đến suy giáp. Vì thế, trong quá trình điều trị, người mắc cần đi khám và làm các xét nghiệm kiểm tra nồng độ hormone tuyến giáp thường xuyên để có sự điều chỉnh liều lượng phù hợp, kịp thời. Bên cạnh đó, các xét nghiệm chức năng gan, thận,… cũng rất quan trọng nhằm kiểm soát tác dụng phụ có thể xảy ra.

Thuốc chẹn beta giao cảm

Thuốc có tác dụng rất tốt, làm giảm nhanh các triệu chứng cường giáp như: Nhịp tim nhanh, đánh trống ngực, tăng huyết áp, run và lo lắng nên thường được sử dụng trong giai đoạn khởi đầu điều trị basedow. Khi bệnh đã đỡ, phải giảm liều dần (không cắt bỏ đột ngột) cho đến khi ổn định. Các thuốc chẹn beta giao cảm không có tác dụng lên sự tổng hợp nội tiết tố tuyến giáp, do đó, không dùng đơn độc trong điều trị trừ trường hợp dùng để cải thiện triệu chứng trước và sau điều trị phóng xạ.

Các thuốc khác

Glucocorticoid: Bao gồm: Prednisolone, dexamethasone,… chỉ được sử dụng khi người mắc có biểu hiện ở mắt và da hoặc trong cơn cường giáp cấp.

Thuốc an thần: Benzodiazepam, phenobarbital (không dùng barbituric) được chỉ định cho những bệnh nhân quá lo lắng hoặc bị mất ngủ.