Bệnh bướu cổ ngày càng có xu hướng gia tăng trong xã hội hiện đại. Trong các phương pháp điều trị, mổ bướu cổ cũng hay được bác sĩ áp dụng. Tuy nhiên, do biến chứng của phương pháp này khá nguy hiểm nên không phải loại bướu cổ nào cũng chỉ định. Vậy khi nào thì nên và không nên mổ bướu cổ? Câu trả lời sẽ có ngay dưới bài viết này.

Bướu cổ là gì?

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết có vai trò quan trọng trong cơ thể. Tuyến giáp là cơ quan sản xuất hormone T4 (thyroxine) và T3 (triiodothyronine), điều hòa nhịp tim, thân nhiệt, huyết áp, nhu động ruột, tiết mồ hôi, trương lực cơ... Tuy có chức năng quan trọng nhưng đây lại là nơi hay bị bệnh. Trong các bệnh tuyến giáp, bướu cổ rất hay gặp, đặc biệt là ở nữ giới.

Thể tích của tuyến giáp thay đổi phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố: Tuổi, giới tính, khí hậu, dinh dưỡng, sự tuần hoàn máu đến tuyến giáp, những biến đổi bên trong cơ thể (biến động về tinh thần, đời sống sinh lý) hay các yếu tố bên ngoài cơ thể (nhiễm độc, nhiễm khuẩn).

Bướu cổ có rất nhiều loại: Bướu cổ đơn thuần, bướu cổ suy giáp, bướu cổ cường giáp... Khi bị bướu cổ đơn thuần, người mắc thường không có triệu chứng rõ ràng. Với bướu cổ suy giáp, bệnh nhân có thể gặp các triệu chứng như: Mệt mỏi, tăng cân, da khô, rụng tóc, sợ lạnh.... Trong khi đó, biểu hiện của người bị bướu cổ cường giáp thường ngược lại như sụt cân, thân nhiệt tăng, sợ nóng, tăng tiết mồ hôi, run tay... Khi bướu cổ to sẽ chèn ép vào các cơ quan xung quanh, gây khó thở, khàn giọng và khó nuốt.

Khi nào nên và không nên mổ bướu cổ?

Tùy theo nguyên nhân và mức độ nặng của triệu chứng mà sẽ có phương pháp điều trị bướu cổ phù hợp. Mổ cắt bỏ tuyến giáp là một trong những phương pháp điều trị thường được áp dụng. Vậy khi nào nên và không nên mổ bướu cổ? Có phải cứ mổ bướu cổ là bệnh sẽ khỏi không?

Mổ bướu cổ có thể dẫn đến một số biến chứng như: Chảy máu, nhiễm trùng, suy tuyến cận giáp, suy giáp, khàn giọng, mất tiếng... Thậm chí, một số biến chứng có thể nguy hiểm đến tính mạng người bệnh. Do đó, phẫu thuật thường được xem xét khi điều trị nội khoa không có kết quả. Trên cơ sở đó, việc điều trị bằng phẫu thuật được bác sĩ chỉ định trong trường hợp sau:

- Bướu cổ không đáp ứng (không có hiệu quả) hay không dung nạp (do phản ứng phụ nặng hoặc dị ứng thuốc) với các phương pháp điều trị nội khoa và iod phóng xạ.

- Bướu tuyến giáp nhân nhu mô cần cắt bỏ sớm vì dễ ung thư hóa, nhất là ở bệnh nhân nam trên 40 tuổi.

- Các loại bướu giáp thể nang phát triển nhanh, chứa đầy máu và các bướu chìm sau xương ức, có kèm theo các dấu hiệu chèn ép rõ rệt các cơ quan trong trung thất (khó nuốt, khó thở, khàn tiếng) hoặc đe dọa vỡ.

- Các u độc tuyến giáp với dấu hiệu rối loạn chức năng rõ rệt.

- Bướu cổ do ung thư tuyến giáp: Tất cả các loại ung thư tuyến giáp, trừ ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa.

Người bệnh sẽ không được chỉ định mổ bướu cổ trong những trường hợp dưới đây:

- Bướu giáp đơn thuần: Tuyến giáp vẫn hoạt động chức năng bình thường, không ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe nên không cần phẫu thuật.

- Bướu cổ Basedow đã được điều trị nội khoa hoặc bằng liệu pháp iod phóng xạ cho kết quả tốt.

- Bướu cổ thể lan tỏa, điều trị nội khoa bảo tồn có kết quả tốt được thể hiện qua việc thấy khối bướu nhỏ đi, các dấu hiệu chức năng mất dần.

- Bướu cổ do ung thư tuyến giáp ở giai đoạn cuối (đã có di căn).

- Bệnh Basedow chưa được kiểm soát tốt, các triệu chứng vẫn nặng: Mạch nhanh hơn 90 lần/phút, chuyển hóa cơ bản cao hơn 20%... Mổ ở giai đoạn này, tỷ lệ tử vong cao do biến chứng trên tim và cơn bão giáp trạng (một hội chứng hội tụ đầy đủ các triệu chứng của cơn cường giáp cấp).

Trong mổ bướu cổ, bác sĩ sẽ cắt bỏ toàn bộ nhân hoặc nang bướu cùng với vỏ bọc bên ngoài để tránh sự tái phát cũng như ngăn chặn các tổ chức thoái hóa sau này. Phương pháp cắt hoàn toàn thùy tuyến giáp có nhân hoặc nang được áp dụng trong điều trị bệnh bướu cổ Basedow. Ngoài ra, còn có phương pháp cắt bỏ toàn bộ tuyến giáp và nạo hạch cổ hai bên, được chỉ định cho những trường hợp bướu cổ do ung thư tuyến giáp. Sau phẫu thuật tuyến giáp, đa số người bệnh cần điều trị với thuốc thay thế hormone tổng hợp.